Studiegids OG

Beste lezer,
 
Dit is de studiegids van de Postmaster opleiding tot Orthopedagoog-generalist. Deze studiegids is bedoeld als handleiding en naslagwerk gedurende de opleiding voor deelnemers en praktijkbegeleiders. Met deze opleiding word je uitgedaagd om jouw kennis, inzicht en vaardigheden verder te ontwikkelen. Na de opleiding kun je je inschrijven in het BIG-register en de wettelijk beschermde titel van Orthopedagoog-generalist voeren.
 
In deze studiegids vind je alle informatie die nodig is voor de opleiding. Je leest hoe de opleiding eruit ziet, wat er verwacht wordt, wie welke rol heeft en welke regelingen er zijn. Ook krijg je in deze gids achtergrondinformatie over de geschiedenis en het doel van de opleiding.
 
Mede namens de medewerkers van de RINO Groep wensen wij je een inspirerende en succesvolle opleidingsperiode toe.
 
Dr. C.H.J.A.M. (Katrien) van de Vijfeijken, hoofdopleider OG van de Stichting PDBO Randstad en Stichting BoPP West Nederland.

Tot 1 januari 2020 was de orthopedagoog-generalist een privaatrechtelijke titel, verbonden aan het register Orthopedagoog-generalist van de beroepsvereniging NVO. Het register van de NVO en de daarmee gelijklopende opleiding tot orthopedagoog-generalist bestaat in Leiden sinds 2003.

Sinds 1 januari 2020 is de orthopedagoog-generalist opgenomen in het BIG-register als artikel 3 beroep, naast de andere psychologische basisberoepen te weten GZ-psycholoog en psychotherapeut.
De basis voor de OG-opleidingsvereisten vloeit voort uit de wettelijke regeling. De eisen staan omschreven in het staatsblad Besluit van 1 oktober 2019, houdende regels inzake de opleiding tot orthopedagoog-generalist.

De orthopedagoog-generalist is deskundig in het verrichten van onderzoek en orthopedagogische diagnostiek en het behandelen en begeleiden van zich in een persoonlijke afhankelijkheidsrelatie bevindende personen met leer-, gedrags-, en ontwikkelingsproblemen. Zij betrekt daarbij altijd de opvoedingscontext als geheel, de verzorgers/opvoeders, en mogelijk andere personen uit de leefomgeving van de cliënt, zoals uit het gezin, onderwijs, buurt en/of leefgroep.

De opleiding tot orthopedagoog-generalist is een (postmaster) beroepsopleiding. De kern van de opleiding bestaat uit het verwerven van voor het beroep noodzakelijke competenties. Hierbij hoort in de visie van de Stichting PDBO Randstad en Stichting BoPP West Nederland het accent te liggen op een wetenschappelijk geschoolde professional die zich, waar mogelijk, onderscheidt door een evidence-based beroepsuitoefening.

De orthopedagoog-generalist verricht zijn werkzaamheden op zeer uiteenlopende werkterreinen binnen de gezondheidzorg.

 

  • Gehandicaptenzorg
In dit domein richt de orthopedagoog-generalist zich op de zorg en het onderwijs aan personen met een lichamelijke, zintuiglijke, verstandelijke of meervoudige beperking en de leef- en opvoedingsomgeving waarin ze opgroeien. De orthopedagoog-generalist richt zich daarbij op het begeleiden van de ontwikkeling, kwaliteit van leven en participatie. De orthopedagoog-generalist ondersteunt de cliënt onder andere in het begrijpen van en omgaan met moeilijk verstaanbaar gedrag, begeleidt/behandelt cliënten individueel in samenhang met het systeem en draagt bij aan het instellingsbeleid en de implementatie van methodieken. Een orthopedagoog-generalist binnen dit werkterrein is werkzaam in revalidatie- en activiteitencentra, instellingen voor mensen met beperkingen, dagverblijven voor kinderen en ouderen, kindertehuizen, gezinsvervangende tehuizen, MEE organisaties, scholen voor speciaal onderwijs en sociale werkvoorzieningen.

 
  • Onderwijs
De orthopedagoog-generalist die werkzaam is het basis- en voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs, richt zich op (de begeleiding van) kinderen en jongeren met leer-, gedrags- en ontwikkelingsproblemen en op de context van de school. De orthopedagoog-generalist verricht taken op het gebied van diagnostiek, leerlingbegeleiding, ondersteuning van ouders, beroepsopvoeders, schoolteams en schoolorganisaties en preventie. Een orthopedagoog-generalist ondersteunt bijvoorbeeld bij het verbeteren van het ontwikkel- en leerproces van een leerling, of adviseert opvoeders en leraren over het ontwikkelingsperspectief van een kind en welke ondersteuning nodig is om dat te realiseren, bijvoorbeeld door advies over klassenmanagement en gewenste kwaliteit van sociale interacties. Daarnaast houdt een orthopedagoog-generalist zich bezig met onderwijsbeleid (passend onderwijs), het verzorgen van nascholing en het introduceren van schoolbrede programma’s. Zij legt in deze rol ook de relatie tussen onderwijs, jeugdzorg en andere domeinen. Dit kan onder meer zijn bij jeugdhulp-instellingen, scholen voor speciaal onderwijs, onderwijsbegeleidingsdiensten, Regionale Expertise Centra en samenwerkingsverbanden.

 
  • Jeugdhulp
Onder jeugdzorg verstaan we hier jeugdhulpverlening, jeugd GGZ en hulp vanuit de Jeugdwet. In de jeugdhulp draagt een orthopedagoog-generalist bij aan de ondersteuning bij opgroeien en opvoeden, hulp en zorg aan kinderen, jongeren, gezinnen en medeopvoeders. Een orthopedagoog-generalist kan onder andere werkzaam zijn binnen een instelling voor jeugdhulp, jeugd-ggz of jeugd-vb, binnen de jeugdbescherming of jeugdreclassering, of bij de gemeente, bij Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming, in de pleegzorg en de gesloten jeugdhulp. Zij legt in deze rol ook zo nodig de relatie met het onderwijs en andere domeinen. Hier kan een orthopedagoog-generalist zowel individuele behandeling/begeleiding bieden aan cliënten en hun opvoeders, als begeleiding of behandeling bieden via mediatoren, en advies geven aan collega-professionals.

 
  • Wijkteams
Met de invoering van de Jeugdwet in 2015 is de jeugdhulp overgedragen naar de gemeenten. Daarmee zijn nieuwe functies ontstaan voor de orthopedagoog-generalist, zoals binnen wijkteams 14. De orthopedagoog-generalist kan een belangrijke, vaak preventieve rol vervullen in het wijkteam óf in een expertpool die door het wijkteam geconsulteerd kan worden. Hier zet de orthopedagoog-generalist, aan de ‘voorkant’ van het stelsel, de expertise in om te bepalen of het gaat om een alledaagse opvoedingsvraag óf een situatie waarin meer intensieve zorg of begeleiding nodig is.

 
  • Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)
In de GGZ werkt de orthopedagoog-generalist met volwassenen en ouderen met psychosociaal probleemgedrag, zowel in de ambulante als (semi)residentiële geestelijke gezondheidszorg. Binnen de GGZ richt het werk van een orthopedagoog-generalist zich bijvoorbeeld op de groepen die voor hun 18e jaar al in begeleiding zijn bij teams die jongeren begeleiden bij de overgang naar volwassenheid, of de groep waar naast een verstandelijke beperking ook sprake is van GGZ-problematiek. De orthopedagoog-generalist houdt zich bezig met preventie, vroegtijdige onderkenning, diagnostiek en behandeling en is bijvoorbeeld werkzaam bij ambulante GGZ-instellingen, verpleeg-/verzorgingshuizen en ziekenhuizen.

 
  • Ouderenzorg
Een groeiend werkdomein voor de orthopedagoog-generalist is dat van de ouderenzorg. Ouderen komen op latere leeftijd en om wat voor reden dan ook, soms opnieuw in een afhankelijkheidsrelatie terecht. Voor hen en degene die hen begeleiden (dat kunnen familieleden zijn, maar ook professionele verzorgers) is de orthopedagoog-generalist een deskundige bij uitstek. Zowel in algemene en preventieve zin als wanneer het gaat om interventies in meer complexe situaties. De orthopedagoog-generalist kan werkzaam zijn in de ambulante ouderenzorg of in verpleeg/ verzorgingshuizen.


De breedte van het werkveld leidt er toe dat de opleiding een generalistisch karakter heeft. De vertaalslag van het generalistische karakter van het cursorisch onderwijs naar het klinisch werken gebeurt in de praktijkopleiding onder begeleiding van werkbegeleider en supervisor.


Een belangrijk deel van de opleidingszaken verloopt online via RINO Portal (www.rinoportal.nl). Hier is persoonlijke informatie met betrekking tot het opleidingsverloop van de opleidingsdeelnemer te vinden. Na inloggen heeft de opleidingsdeelnemer toegang tot zijn/haar agenda met bijeenkomsten, de draaiboeken met het programma en de literatuur. Ook toetsen, het Individueel Opleidingsplan (IOP) en de jaarverslagen worden via RINO Portal beschikbaar gesteld, ingeleverd en beoordeeld. De praktijkopleider, hoofdopleider, opleidingsmedewerker en de manager opleidingen hebben middels RINO Portal eveneens inzage in jouw opleidingsvoortgang. 

Onder het kopje ‘Contact’ binnen het tabblad ‘Opleidingsgegevens’ is een overzicht van de opleidingsverantwoordelijken, participerende instellingen, praktijkopleiders, opleidingsdeelnemers en contactpersonen terug te vinden.
 
Naast bovengenoemde digitale onderwijsondersteuning biedt RINO Portal een digitaal forum in de vorm van discussiegroepen met als doel het uitwisselen van informatie voor en door de gebruikers van RINO Portal. In de forums staan van elkaar leren en het delen van informatie en ervaringen centraal. Meer informatie over het gebruik van RINO Portal vind je onder het kopje ‘Hulp nodig?, onder het tabblad ‘Opleidingsgegevens’.

Verruimde vrijstelling
Vanaf januari 2020 kun je als nieuwe opleidingsdeelnemer aan de OG-opleiding in aanmerking komen voor verruimde vrijstelling als je de opleiding tot cognitief gedragstherapeut (VGCt) hebt gevolgd. Deze vrijstelling omvat maximaal 25% van het cursorisch onderwijs en maximaal 25% van het praktijkonderwijs van de OG-opleiding. Na de voordracht voor de OG-opleiding door jouw praktijkinstelling besluit de examencommissie op basis van de door jou ingediende certificaten van bovengenoemde opleiding of al dan niet toestemming wordt verleend tot vrijstelling.

Regulier vrijstellingenbeleid
De vrijstellingsmogelijkheid is beperkt tot een maximum van 50 uur en gaat alleen over het cursorisch onderwijs. Als men in aanmerking komt voor de verruimde vrijstelling van 100 uur dan kan men aanvullend nog maximaal 20 uur reguliere vrijstelling krijgen. Voor het praktijkonderwijs en de supervisie is op basis van het reguliere vrijstellingenbeleid géén vrijstelling mogelijk. Vrijstellingen worden aangevraagd via RINO Portal. In het menu onder 'Opleidingsgegevens' vind je 'Vrijstellingen'. In het online formulier vult men de motivatie in en voegt je een certificaat toe. Na het verzenden beslist de examencommissie of al dan niet toestemming wordt verleend tot vrijstelling.

De Onderwijs- en Examenregeling OG-opleiding is vastgesteld door de Stichting PDBO Randstad en Stichting BoPP West Nederland. De examencommissie bewaakt de naleving van het examenreglement.

Geschillen
Bij conflicten en geschillen met betrekking tot toetsing en examens wordt in eerste instantie de hoofdopleider geraadpleegd. Deze tracht een oplossing te bewerkstelligen. Wanneer er een situatie ontstaat waarin de opleidingsdeelnemer en de hoofdopleider niet tot overeenstemming kunnen komen, bestaat de mogelijkheid om de examencommissie in te schakelen (zie de bijlage Onderwijs- en Examenregeling OG-opleiding, artikel 7.1).

Na succesvolle afronding van de opleiding ontvang je na enkele weken het getuigschrift. Met een afschrift van dit getuigschrift kun je de BIG-registratie tot orthopedagoog-generalist aanvragen. Meer informatie over (her)registratie is te vinden op www.bigregister.nl.
 
Op aanvraag is het getuigschrift in het Engels te verkrijgen. Je verzoek hiervoor richt je aan de opleidingsmedewerker.