interview
11 december 2017

Kinderen met trauma help je beter met systeemtherapie: ‘Zo geef je gezinnen weer hoop’

Traumabehandeling bij kinderen werkt alleen als je daarbij het hele gezin meeneemt, merkte de Amerikaanse systeemtherapeut Scott Sells. Hij ontwikkelde een stap-voor-stap methodiek die ook Nederlandse hulpverleners praktische handvatten biedt. Tijdens het congres Trauma en systeemtherapie laat hij zien hoe het werkt en krijg je tools mee die je direct kunt toepassen.

Scott Sells
Scott Sells

Waarom is het zo belangrijk om bij de behandeling van trauma bij kinderen en adolescenten het gezin te betrekken?

‘In mijn werk als therapeut zag ik steeds hetzelfde gebeuren: als een getraumatiseerd kind tijdens de behandeling vooruit ging, dan nog bleef het trauma spelen in het gezin. Of er was zelfs een averechts effect, bijvoorbeeld als het kind een ademhalingstechniek leerde om beter met zijn emoties om te gaan, en daar thuis negatief op werd gereageerd. Ik realiseerde me dat het gezin niet alleen net zo ernstig lijdt als het getraumatiseerde kind, maar ook dat het een invloed heeft die twee kanten op kan: of het helpt het kind helen, of het houdt het disfunctioneren in stand. Over trauma wordt gewoonlijk gezwegen, het bevindt zich in de sfeer van familiegeheimen. Maar als gezinsleden hun pijn kunnen delen, ligt daar een enorm potentieel om samen te leren ermee om te gaan.’

Waarom heb je je eigen behandelmethodiek ontwikkeld?

‘Ik ging op zoek naar literatuur hierover, maar vond verbazingwekkend weinig. Toen ben ik zelf aan de slag gegaan om voor deze complexe problematiek een eenvoudig toepasbare methodiek te ontwikkelen. Zo wil ik gezinnen helpen: door hun hulpverleners te helpen trauma beter te behandelen.’

Hoe bruikbaar is jouw methodiek in de Nederlandse hulpverleningspraktijk?

‘Ik werk al jaren samen met Frank Buffing van de forensische polikliniek De Waag in Amsterdam, die de methodiek gebruikt in de behandeling van probleemjongeren en hun gezinnen. Wij laten tijdens het congres samen zien hoe deze vertaald is naar de Nederlandse situatie. Het is een praktisch, stap-voor-stap model dat je precies aanreikt wat je moet doen en hoe je communiceert met je cliënten. Het is essentieel dat te volgen, want anders kun je juist meer schade aanrichten. Maar als je het goed doet, zul je grote vooruitgang zien in het gezin en in het kind.’

Wat gaan we van je leren tijdens het congres?

‘Ik laat eerst zien waarom we een systeemtherapeutisch model nodig hebben om trauma bij kinderen te behandelen. Dan nemen we de vijf fasen van de methodiek door, en tot slot laten Frank en ik video’s zien die illustreren hoe je het model toepast in de praktijk. Als je mijn workshop hebt gevolgd, ga je naar huis met een heleboel tools die je de volgende dag al kunt toepassen in jouw werk: bijvoorbeeld een praktisch script voor motiverende gesprekken, een schema waarmee je snel de onderliggende oorzaak van een trauma in kaart kunt brengen, en een voorbeeld van een ideeënboek dat je maakt voor een gezin, vol strategieën om op een positieve manier samen aan de slag te gaan om het trauma te verwerken.’

Welke boodschap wil je meegeven aan de deelnemers?

‘Ik hoop ze niet alleen tools aan te reiken, maar ook echt te doordringen van een nieuw perspectief: dat je trauma niet geneest met een individuele behandeling van het kind, maar alleen met een systeemtherapeutische aanpak voor het hele gezin. Goede traumabehandeling is in onze maatschappijen zo hard nodig - de toenemende stress en onveiligheid waarin kinderen opgroeien maakt dat steeds meer gezinnen met trauma’s kampen. Als je die goed weet te behandelen, komt er in zulke gezinnen weer hoop.’

Meer weten over het congres Trauma en systeemtherapie?