‘Je cliënt helpen én werken aan de veiligheid van de samenleving hebben alles met elkaar te maken’

Interview met Petra Schaftenaar

12 januari 2022
 

Petra Schaftenaar

Petra Schaftenaar is hoofdopleider van de Post-hbo opleiding forensische psychiatrie. Met haar uitgebreide ervaring in de (forensische) psychiatrie en ggz wil zij ook andere forensische professionals ondersteunen in dit boeiende maar ingewikkelde vak. Dat doet zij samen met een breed aantal samenwerkingspartners als De Forensische Zorgspecialisten en De Borg. ‘De theorie over wat werkt, verbinden met de praktijk van de professionals, dat is in de kern waar het om gaat.’

Waarom kiezen mensen voor de post-hbo opleiding forensische psychiatrie?

‘Vaak zijn forensische professionals in de praktijk of in hun opleiding in aanraking gekomen met forensische vraagstukken waar ze zich verder in willen verdiepen. Ook willen ze aansluiten bij nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied, bijvoorbeeld op het gebied van recht en risicotaxatie. Wij passen de opleiding daarom steeds aan op die nieuwe ontwikkelingen. Zo zit er tegenwoordig een grote component in over omgaan met dwang en drang, en hebben we het onderdeel psychopathologie in een andere vorm gegoten, die beter aansluit bij de huidige praktijk van de cursisten, vooral in de sector van beschermd wonen.’

'Je krijgt inzicht in wat werkt in de forensische praktijk en hoe je dat kunt toepassen binnen de ketensamenwerking’

Petra Schaftenaar

Voor wie is de opleiding geschikt?

‘Aan deze opleiding doen professionals uit het hele veld mee, van onder meer de reclassering, behandelinstellingen en RIBW’s. Dat maakt de opleiding zo interessant, je krijgt zicht op de hele keten van forensische professionals. Je leert van elkaar en van de supervisie, en begrijpt beter wat een cliënt allemaal heeft doorgemaakt. Je krijgt inzicht in wat werkt in de forensische praktijk en hoe je dat kunt toepassen binnen de ketensamenwerking.’

Welke visie zit er achter deze opleiding?

‘In deze opleiding verbinden we de theorie over wat werkt met de praktijk van de professionals, dat is in de kern waar het om gaat. We bieden belangrijke basistheorieën en -modellen, zoals het RNR-model (Risks-Needs-Responsivity) en hersteltheorieën, die we daarna op meerdere manieren uitwerken. Omdat we theorie, praktijk en vaardigheden als gesprekstechnieken met elkaar hebben verweven, zijn deelnemers het hele jaar met de stof bezig.

De wetenschappelijke onderlegger is heel belangrijk. In de forensische zorg hebben we de opdracht om bij te dragen aan vermindering van de recidive. We weten uit onderzoeken dat een aantal dingen daar echt aan bijdragen, zoals werken met de principes van RNR en herstelgericht werken. Diverse onderzoeken tonen aan dat dit werkt, dat cliënten zich beter gaan voelen. Daarom is het belangrijk dat we dit als professionals toepassen.

‘Het gaat dan aan de ene kant om de samenleving die beveiligd moet worden en aan de andere kant om de cliënt die verder geholpen moeten worden. Maar dat zou juist helemaal geen spagaat moeten zijn. Deze twee kanten hebben alles met elkaar te maken'

Petra Schaftenaar

In het forensische vak wordt soms gesproken over de spagaat tussen controleren en ondersteunen, hoe kijk jij daar tegenaan?

‘Het gaat dan aan de ene kant om de samenleving die beveiligd moet worden en aan de andere kant om de cliënt die verder geholpen moeten worden. Maar dat zou juist helemaal geen spagaat moeten zijn. Deze twee kanten hebben alles met elkaar te maken. Door te werken met de cliënt op de juiste manier, help je de client én werk je aan de veiligheid van de samenleving. Dat zijn rollen die je niet los van elkaar moet zien en die samen een integraal onderdeel van je werk vormen.’

Wat wil je cursisten vooral meegeven?

‘Het allerbelangrijkste is dat zij zich door de opleiding meer empowered voelen om het leuke en razend ingewikkelde werk met deze cliënten vorm te geven. Dat doen we door ze handvatten te geven waarmee ze zelf aan de slag kunnen, zodat ze hun zorg nog beter kunnen verlenen en kunnen doorontwikkelen.’

Interesse in de Post-hbo opleiding forensische psychiatrie?