Keuzestress, identiteit en zingeving bij twintigers en dertigers

“Je ziet veel perfectionisme en faalangst,” vertelt ze. “En ook een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Mensen willen het heel goed doen, maar hebben moeite om zichzelf te begrenzen.” Stressklachten en burn-out liggen dan op de loer.

Tegelijkertijd spelen er vaak zingevingsvragen op. “Mensen beginnen ergens aan en komen er dan achter: dit voegt eigenlijk niks toe, of waarom ben ik hieraan begonnen?” Volgens Frederike zit onder deze klachten vaak dat jongvolwassenen zichzelf nog aan het leren kennen zijn en niet altijd weten wat bij ze past. “Ze hebben lange tijd gedaan wat er van hen verwacht werd. En dan komt er ineens een moment waarop ze zelf keuzes moeten maken. Maar hoe doe je dat als je jezelf nog niet zo goed kent?”
Dat deze vragen zo sterk spelen bij deze generatie, heeft onder andere te maken met de tijd waarin zij opgroeien. “De wereld is veranderd. Door sociale media en alle mogelijkheden kun je jezelf voortdurend vergelijken met anderen. En er ligt een enorme druk op om het goed te doen en gelukkig te zijn.” Waar het leven vroeger in veel opzichten overzichtelijker was, ligt nu alles open en zijn de keuzemogelijkheden oneindig. “Je moet zelf bepalen wat je doet, maar ook zorgen dat het de juiste keuze is. Dat maakt het ingewikkeld.”

Daarnaast ziet Frederike dat zingevingsvragen zich tegenwoordig veel eerder aandienen dan vroeger. “Wat je nu ziet, is dat vragen die vroeger pas later kwamen, zo rond je veertigste of vijftigste, nu al bij twintigers en dertigers spelen.” Dat heeft onder meer te maken met veranderde levenslopen. Mensen beginnen later aan een gezin en hebben meer ruimte om na te denken over hun leven en hun keuzes. “Die vragen van: ‘wat wil ik, waar doe ik het voor’ die komen nu al veel eerder.”

In contact met de doelgroep
Frederike sluit hier in haar begeleiding bewust op aan. In plaats van direct in te gaan op de klacht waar iemand mee komt begint ze vaak bij het verhaal van de persoon tegenover haar. “Ik start vaak met de vraag: waar kom je vandaan?” Ze werkt veel met biografisch werken, en onderzoekt samen met cliënten welke ervaringen en invloeden hen hebben gevormd.

Door daar uitgebreid bij stil te staan, ontstaat vaak meer begrip voor het heden. “Ik stel veel vragen, zodat iemand gaat nadenken over dingen waar je normaal niet zo snel bij stilstaat. Waarom maak je bepaalde keuzes? Waar heb je dat geleerd?” Van daaruit verschuift de aandacht naar het nu: wie ben je, wat zijn je kwaliteiten en waarden, en wat geeft je energie? “Pas als je dat helder hebt, kun je ook beter nadenken over de toekomst en keuzes die bij je passen.”

Frederike ziet hoe het normaliseren van ervaringen kan helpen. “Zelfcompassie is hierin belangrijk. Het erkennen dat het moeilijk is, maar dat het ook oké is.” Het besef dat je niet de enige bent, kan enorm helpend zijn. Ze ziet daarom veel waarde in het werken met groepen. “Iedereen loopt met dit soort dingen rond, maar niemand praat erover. De kracht van groepen is herkenning en verbinding. Dat haalt mensen uit dat eenzame gevoel.”

Een bredere blik
Voor professionals vraagt dit om een open blik, zonder oordeel. “En ook dat je je echt verdiept in deze doelgroep en de wereld waarin zij leven.” In de praktijk wordt nog vaak ingezoomd op klachten, zoals stress, terwijl die klachten meestal ergens vandaan komen. “Als je alleen kijkt naar bijvoorbeeld stress, mis je een groot deel van het verhaal. Het gaat ook over de huidige samenleving, iemands persoonlijkheid, levensloop en zingeving.”

Die bredere manier van kijken en inzicht in ervaringen van twintigers en dertigers vormen de kern van de cursus die Frederike ontwikkelde voor RINO Groep. Deelnemers leren hoe ze biografisch kunnen werken en hoe ze thema’s als zingeving, identiteit en zelfregie kunnen meenemen in hun begeleiding. Ook de rol van werk en loopbaan komt aan bod, omdat veel twintigers en dertigers daarop vastlopen. “Werk is een belangrijk onderdeel van het leven, en vaak ook een plek waar veel spanning zit.”

Naast theorie is er veel ruimte voor ervaring. Deelnemers gaan zelf aan de slag met oefeningen en reflectie, zodat ze niet alleen begrijpen wat de aanpak inhoudt, maar ook voelen wat het doet. “Ik vind het belangrijk dat mensen het zelf ervaren. Dat ze merken: zo werkt het, zo voelt het.”