interview
24 april 2018

'Ziekte drukt op de veerkracht van mensen'

'Als psycholoog in een medische setting bevind je je in een bijzondere situatie. Je behandelt mensen die worstelen met existentiële problemen als gevolg van een chronische of levensbedreigende ziekte. Dat kan je erg aangrijpen, zeker als je nog niet zo lang in het vak zit of als je in je privéleven dingen meemaakt die hieraan raken. Bovendien is het in deze setting niet altijd makkelijk aansluiting te vinden bij de medische professionals en aandacht te vragen voor de psychische of sociale problemen van patiënten. In deze cursus krijg je handvatten voor beide kanten van het vak.' Christien de Jong, hoofdopleider postmaster cursus medische psychologie. 

Hoofdopleider postmaster cursus medische psychologie, Christien de Jong
Hoofdopleider Christien de Jong

Hoe is de postmastercursus medische psychologie opgezet?

'De cursus volgt de fasen in het ziekteproces en de "klussen" die daarbij horen: bijvoorbeeld een diagnose verwerken, leren leven met een beperking of afscheid nemen.
Onze insteek is systemisch: we zien de ziekte als een boosdoener die niet alleen het leven ontregelt van de patiënt, maar ook dat van de partner, het gezin en het werk. En daar krijgen ze dan nog een extra netwerk bij: het behandelteam. Doordat de ziekte drukt op de veerkracht van mensen, kunnen in al die relaties problemen ontstaan. Mensen die daar zelf niet uitkomen, kunnen met een kortdurende interventie weer in balans komen.'

Wat voor kennis en vaardigheden doe je erin op?

'Je leert enerzijds hoe een ziekte in elke fase het aanpassingsvermogen op de proef stelt en welke problemen zich daarbij voor kunnen doen. Een deel daarvan is generiek, een deel is specifiek per soort ziekte. Anderzijds reiken we een structuur aan om de draagkracht van mensen in kaart te brengen. Hoe zit iemand in elkaar? Zijn er eerdere ervaringen met verlies en afhankelijk raken van anderen? Wat heeft toen geholpen? Wat zijn kwetsbare kanten? Je leert hoe je de aanpassingsproblemen in die context plaatst en bespreekt, zodat mensen weer rust en overzicht krijgen en weer bondgenoten kunnen zijn tegenover de ziekte in plaats van strijdende partijen tegenover elkaar.'

Wat maakt medische psychologie voor jou zo bijzonder?

'Dit vak confronteert ons steeds weer met existentiële vragen rond leven en sterven. Ik leer veel van het omgaan met patiënten én van het lesgeven en praten over deze onderwerpen. Die gesprekken hebben mij laten zien hoe we kunnen leven met het perspectief van doodgaan en hoe we kunnen doorgaan na verlies. Dat helpt. Er is veel verdriet en pijn, maar er is ook de kunst om daar weer uit terug te komen.'

Ben je benieuwd naar de postmaster cursus medische psychologie?