interview
18 april 2016

Gecombineerd opleiden in instelling en vrijgevestigde praktijk: the best of both worlds

Opgeleid worden in een instelling én in een vrijgevestigde praktijk: veel deelnemers tekenen ervoor omdat ze zo breed inzetbaar worden. Maar instellingen doen er ook om andere redenen goed aan om de vrijgevestigde collega’s op te zoeken, vindt Hans Kamsma, vrijgevestigd eerstelijnspsycholoog en vicevoorzitter van de Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen en Psychotherapeuten (LVVP). ‘De realiteit van de ggz vraagt om samenwerking.’

Hans Kamsma, LVVP
Hans Kamsma, LVVP

‘Vanuit de LVVP proberen we al jaren meer opleidingsplaatsen in vrijgevestigde praktijken te realiseren voor de opleidingen tot gezondheidszorgpsycholoog en psychotherapeut. Omdat vrijgevestigde praktijken niet kunnen voldoen aan de formele criteria daarvoor, kan dat nu alleen binnen een samenwerkingsverband met een ggz-instelling. In de regio Utrecht hebben we sinds 2008 een consortium van een aantal vrijgevestigde praktijken met Altrecht.'

'Wij hebben elkaar gevonden in de opvatting dat uitsluitend opleiden in de vrijgevestigde praktijk dan wel in een instelling beperkt is. De combinatie van de twee heeft als meerwaarde dat de deelnemer "the best of both worlds" krijgt: hij leert zowel de kleinschalige praktijk als de grote instelling kennen, waardoor hij niet alleen breed inzetbaar wordt, maar ook optimaal leert samenwerken en doorverwijzen. Deelnemers herkennen dat, want deze gecombineerde opleidingsplaatsen zijn heel populair.’

Eigen invulling

‘In mijn eigen praktijk, De Greev’ in Utrecht, vullen wij dat zo in dat een deelnemer de volle twee jaar twee dagen per week bij ons werkt en twee dagen bij Altrecht. Elders wordt het vaak zo verdeeld dat de deelnemer het eerste jaar op de ene praktijkplek werkt en het tweede jaar op de andere.'

'Ik vind het zelf prettiger om iemand gedurende de hele opleiding mee te maken en te begeleiden. Het maakt het financiële risico voor onze praktijk ook iets kleiner, want de deelnemer moet zichzelf kunnen terugverdienen, en dat kan alleen als er genoeg werk is. Wij zijn financieel nu eenmaal kwetsbaarder dan de grote instellingen: onze omzet komt puur uit de verrichtingen en daarop zit weinig marge.’

Doorwerkende factoren

‘Die kwetsbaarheid van de vrijgevestigde praktijken maakt ook dat sommige zich uit het consortium hebben teruggetrokken vanwege de terugloop van het aantal cliënten door de stelselwijziging van 2014. Gelukkig hebben zich intussen ook weer nieuwe aangesloten, maar nu er weer bezuinigingen dreigen bij de instellingen zou dat ook weer zijn weerslag kunnen hebben. Zulke externe factoren, die niets met opleiden te maken hebben, zullen blijven doorwerken.'

'Een ander probleem is dat recente regelgeving rond de toewijzing van opleidingssubsidies een onderscheid maakt tussen de generalistische basis ggz (GBGGZ) en de specialistische ggz (SGGZ). Wij willen dat de opleidingsplaatsen binnen een consortium worden erkend als zowel GBGGZ- als SGGZ-plek, zodat we ze ook in de toekomst kunnen borgen. Daarover zijn we nu in gesprek met de Stichting TOP-opleidingsplaatsen.’

Elkaar opzoeken

‘Met die erkenning zou het ook makkelijker worden om dit opleidingsmodel op veel meer plaatsen in Nederland te realiseren dan nu gebeurt. Instellingen zeggen nog vaak: ik kan mensen ook binnen mijn eigen organisatie opleiden voor zowel de GBGGZ als de SGGZ. Zij zien de vrijgevestigde praktijk als een concurrent.'

'Dat is jammer, in de eerste plaats omdat die opstelling voorbijgaat aan de meerwaarde van gecombineerd opleiden: de GBGGZ in een vrijgevestigde praktijk is echt anders georganiseerd, kleinschaliger, meer in de buurt en dichter op de huisartsenzorg dan die in een instelling. Maar ze gaat ook voorbij aan de realiteit van de ggz: het is nu eenmaal zo dat de helft van de behandelingen plaatsvindt in vrijgevestigde praktijken en de helft in instellingen.'

'Minister Schippers wil de kwaliteitseisen in de ggz graag aan de beroepsbeoefenaren zelf overlaten, op de voorwaarde dat het veld goed samenwerkt. We doen er dus allemaal goed aan om niet rollebollend met elkaar over straat te gaan, maar elkaar juist op te zoeken. Opleiden is daarvoor een prima manier.’

__________________________________________________________________________________________________________________

Informatie over het opleiden van medewerkers tot BIG-professionals