Internetbehandeling brengt het vak van behandelaar terug tot de kern
Bart Schrieken en Jan Mokkenstorm
Zuiver communiceren
Behandelen via internet werkt in de kern niet anders dan facetoface, maar vereist wel een andere vorm. ‘Je communiceert puur met tekst,’ legt Mokkenstorm uit, ‘dus als behandelaar moet je heel zuiver zijn in wat je schrijft en goed letten op wat je onbedoeld kunt uitdrukken.’ Dat non-verbale communicatie ontbreekt, blijkt vooral aan de hulpverlenerskant voelbaar. Schrieken: ‘De meeste cliënten ervaren het juist als positief dat ze niet kunnen worden beoordeeld op een gebaar of hoe ze eruit zien vandaag. Cliënt en behandelaar beschikken zo over dezelfde informatie.’ De wederzijdse onzichtbaarheid maakt het contact niet minder persoonlijk - wel vaak openhartiger. ‘Ik lees soms dingen waarvan ik weet dat ik ze in een gesprek nooit te horen zou krijgen,’ zegt Mokkenstorm. ‘Dat vergroot de mogelijkheden voor de behandeling.’
Het vak onttoveren
Expliciet zijn over wat er precies in een behandeling gebeurt is essentieel in het contact met de cliënt, maar ook bij het ontwikkelen van online behandelprogramma’s. ‘Programmeren dwingt je om behandeltechnieken concreet te maken,’ vertelt Schrieken. ‘Interventies worden daar beter én overdraagbaarder van. Dit ‘onttovert’ het vak misschien, maar komt de kwaliteit van behandelingen ten goede. Het eindresultaat is een protocol dat niet alleen online gebruikt kan worden, maar ook van nut kan zijn in de spreekkamer.’ Omdat alle communicatie tussen cliënt en therapeut letterlijk zwart op wit staat, zijn internetbehandelingen heel goed te onderzoeken. ‘Niet alleen om de werkzaamheid wetenschappelijk aan te tonen, maar ook om er bijvoorbeeld in supervisie mee te werken.
Wij hebben zo inmiddels een enorme database van kennis opgebouwd.’
Kaf en koren
De komende jaren wordt het zaak het kaf van het koren te scheiden. Schrieken: ‘Er is een jungle ontstaan aan goede en slechte informatie, aan behandelingen die bewezen effectief zijn en andere van wie niemand het weet. Daarin moeten mensen hun weg vinden.’ De branche werkt aan een keurmerk, maar ook cliënten zelf zullen actie ondernemen, verwacht Mokkenstorm: ‘Je ziet nu al dat mensen op fora informatie en tips uitwisselen. Cliëntenorganisaties zullen die preventietaak, tot nu toe het terrein van de ggz-instellingen, meer naar zich toe gaan trekken.’ Daarnaast wordt het scala aan behandelingen uitgebreid tot ook de zwaarste psychische problematiek. ‘Voor bijvoorbeeld psychosen en schizofrenie zijn hybride behandelingen in ontwikkeling: deels face-to-face, deels via internet. Zo krijgt het nieuwe medium zijn plaats: als communicatiemiddel en als virtuele behandelkamer.’
| E-mental health (therapie via e-mail of chat) heeft zich de laatste jaren bewezen als nieuw behandelmedium. Uit de kern van bestaande behandelingen bouwen de ontwikkelaars nieuwe protocollen voor internet, die andersom weer interessante inzichten bevatten voor de conventionele praktijk. Ook voor (deel)behandeling van zware problematiek worden ze meer en meer toegepast. |
> Cursus: E-mental health: online hulp voor psychische klachten
