Speltherapie: methodisch gereedschap voor elke kindertherapeut

Eveline Groothoff
Spelen is praten
Spelen is voor kinderen een natuurlijke manier van communiceren. Groothoff ziet speltherapie dan ook als een algemene methodiek voor alle kindertherapeuten. ‘Zoals een behandelaar niet met volwassenen kan werken zonder gesprekstechnieken, kan een behandelaar niet met kinderen werken zonder speltechnieken.’ Nu de grenzen tussen de scholen in de psychologie vervagen en er een meer integratieve school ontstaat, hoopt ze dat er meer ruimte komt voor een dergelijke opvatting van speltherapie. ‘Want ongeacht je theoretisch kader kun je praten met een kind door het de werkelijkheid te laten spelen die het beleeft in zijn hoofd en in zijn hart. In de manier waarop je vervolgens als therapeut die dingen verwoordt, kun je accenten aanbrengen die richtinggevend zijn voor je eigen oriëntatie.’
In de vingers krijgen
Makkelijk is de methodiek niet. Bij therapeutisch spelen komt zoveel kijken dat de meeste hulpverleners zeker een jaar nodig hebben om de basis goed in de vingers te krijgen. Het kind gaat voorop, terwijl de therapeut verwoordt wat bijvoorbeeld het gevoel is van een pop, of wat de relaties binnen een groep poppen zijn. ‘Je moet snel kunnen analyseren om te beslissen welke partijen je moet verwoorden, maar ook om te bepalen wat het kind aan kan. Je moet ruimte kunnen geven aan een kind dat zich eerst botweg moet afreageren, en vervolgens aan wat er verder nog is. Je moet weten wanneer een spel klaar is en wanneer je ander materiaal moet aangeven. Ook is het belangrijk dat je de metaforentaal van het spel verstaat - daar zitten allerlei lagen in.’
Het leven leren
Spel is meer dan een manier om een kind stoom te laten afblazen of een middel om in beeld te krijgen wat er aan de hand is. Het helpt een kind zelf ook te begrijpen wat er is gebeurd, om te voelen dat het niet alleen stond, om oplossingen te bedenken. ‘Het verwoorden is een les in menselijke gevoelens en motivaties.’ Tijdens de speltherapie-opleiding spelen de hulpverleners ook een keer als zichzelf. ‘Dat blijft veel hulpverleners bij. Dan ervaar je namelijk precies wat spel met een mens doet.’ Speltherapie is een prachtige manier van werken, vindt Groothoff na twintig jaar nog steeds. ‘Het is heerlijk, omdat met spel bij elk kind een opening te vinden is. En als ondertussen thuis de ouderbegeleiding vruchten afwerpt, zie je snel verandering!’
| Speltherapie is meer dan gewoon spelen. Het is dé communicatiemethodiek voor therapeuten die werken met kinderen en jeugd. Spel geeft een kind de gelegenheid om te vertellen zonder zelf woorden te gebruiken en tevens om te leren hoe mensen, emoties en het leven in elkaar zitten. Kennis van en ervaring met speltherapie hoort daarom thuis in de vaardigheden van elke kindertherapeut. |
> Opleidingsaanbod Speltherapie
